Procedura CUKR działa od 4 maja 2026 r. Nie jest już planowaną funkcją systemu. Uprawniona osoba składa wniosek elektronicznie w MOS, a karta potwierdza szczególne zezwolenie na pobyt czasowy dla byłego posiadacza ochrony czasowej. Dla pracodawcy najważniejszy jest moment odbioru karty: dopiero wtedy status UKR przechodzi w zezwolenie CUKR i zmienia się podstawa dostępu do rynku pracy.
Kto może złożyć wniosek?
Dla głównej grupy art. 42c wymaga łącznie, aby osoba:
- była objęta legalnym pobytem związanym z ochroną czasową wskazanym w ustawie;
- posiadała status UKR 4 czerwca 2025 r.;
- posiadała status UKR w dniu złożenia wniosku;
- posiadała nieprzerwany status UKR przez co najmniej 365 dni.
UdSC wyjaśnia również, że status UKR musi pozostawać aktualny w chwili wydania karty. Dla dziecka urodzonego w Polsce przewidziano osobną konstrukcję powiązaną z kartą CUKR matki. Samo obywatelstwo ukraińskie, sam numer PESEL albo samo zatrudnienie nie dowodzą spełnienia warunków.
Zatrudnienie nie jest warunkiem złożenia wniosku CUKR. Pracodawca nie kwalifikuje pracownika do procedury i nie składa wniosku w jego imieniu.
Czy CUKR rzeczywiście uruchomiono?
Tak. Komunikat MSWiA z 10 kwietnia 2026 r. wyznaczył 4 maja 2026 r. jako dzień wdrożenia rozwiązań technicznych pozwalających stosować art. 42c–42w. UdSC potwierdza, że od tego dnia można składać wnioski.
Wniosek można złożyć do 4 marca 2027 r. wyłącznie elektronicznie przez MOS. Osoba podpisuje go podpisem kwalifikowanym, zaufanym albo osobistym. System sprawdza dane w rejestrach, dlatego przed rozpoczęciem trzeba poprawić brakujący lub nieaktualny dokument podróży, dane osobowe i informacje biometryczne.
Podział ról
| Etap | Pracownik | Pracodawca | Termin kontrolny |
|---|---|---|---|
| Ocena warunków | Sprawdza historię UKR, dokument podróży i dane w rejestrach | Nie rozstrzyga uprawnienia; może wskazać oficjalną procedurę | Przed wnioskiem |
| Wniosek | Loguje się na własne konto MOS, uzupełnia dane, podpisuje, wnosi opłaty i pobiera UPO | Nie podpisuje załącznika zatrudnienia, bo praca nie jest warunkiem CUKR | Od 4 maja 2026 r. do 4 marca 2027 r. |
| Oczekiwanie | Nadal dokumentuje aktualny status UKR i odbiera korespondencję | Stosuje dotychczasową podstawę pracy właściwą dla statusu UKR | Do odbioru karty |
| Odbiór | Odbiera kartę najpóźniej w ciągu 60 dni od informacji o możliwości odbioru | Prosi o okazanie karty i odnotowuje datę zmiany podstawy pracy | W dniu odbioru lub bez zbędnej zwłoki po nim |
| Po odbiorze | Pilnuje ważności karty, obowiązku adresowego i zasad wyjazdu | Aktualizuje dokumentację podstawy pracy; nie składa nowego powiadomienia UKR dla pracy wykonywanej już na CUKR | Przy zmianie statusu i późniejszych zmianach |
Co dzieje się z chwilą odbioru?
Karta dla głównej grupy jest ważna przez trzy lata od dnia wydania. Jednak zezwolenie CUKR powstaje z mocy prawa dopiero z dniem odbioru karty. Wtedy w rejestrze PESEL status UKR zmienia się na CUKR.
Jeżeli osoba nie odbierze karty w ciągu 60 dni od dnia udostępnienia przez urząd informacji o możliwości odbioru, karta zostanie unieważniona, a opłaty nie są zwracane. Nie należy więc aktualizować podstawy zatrudnienia na podstawie samej informacji o pozytywnym wyniku albo gotowym dokumencie.
Złożenie wniosku CUKR w trybie art. 42c powoduje z mocy prawa umorzenie toczącego się postępowania o zwykłe zezwolenie na pobyt czasowy. Przed wysłaniem osoba powinna sprawdzić, czy rozumie skutek dla własnej, już prowadzonej sprawy.
Co zmienia się w zatrudnieniu?
Posiadacz zezwolenia CUKR jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. UdSC wyjaśnia, że po odbiorze karty ma pełny dostęp do rynku pracy i pracodawca nie wysyła powiadomienia o powierzeniu pracy właściwego dla statusu UKR.
Do dnia odbioru karty nie ma jeszcze zezwolenia CUKR. Jeżeli osoba pracuje na podstawie statusu UKR, pracodawca nadal stosuje reguły właściwe dla tej podstawy, w tym powiadomienie o powierzeniu pracy, gdy jest wymagane. Dokumentacja powinna pokazywać ciągłość obu okresów: podstawę UKR do dnia poprzedzającego odbiór oraz kartę CUKR i datę jej odbioru od dnia zmiany.
Obowiązek zachowania kopii dokumentu pobytowego wynika z art. 4 ustawy o powierzaniu pracy cudzoziemcom. CUKR nie zastępuje umowy, zgłoszeń ubezpieczeniowych, badań ani dokumentów wymaganych na stanowisku. Zmienia podstawę pobytu i dostęp do rynku pracy, ale nie usuwa zwykłych obowiązków pracodawcy.
Obowiązki posiadacza po odbiorze
Posiadacz zawiadamia wojewodę, który wydał kartę, o każdej zmianie miejsca pobytu w terminie 15 dni roboczych. Zezwolenie podlega cofnięciu między innymi wtedy, gdy osoba opuści Polskę na okres co najmniej sześciu miesięcy.
Pracodawca nie odpowiada za wykonanie osobistego obowiązku adresowego, ale może wpisać do procedury onboardingowej przypomnienie o obowiązkach związanych z dokumentem. Długą nieobecność za granicą trzeba uwzględnić przy ponownej weryfikacji prawa pobytu i pracy.
Opłaty i lista dowodów
Standardowe opłaty wynoszą 340 zł opłaty skarbowej oraz 100 zł za wydanie karty. Są to dwa odrębne potwierdzenia.
Osoba składająca wniosek powinna przygotować:
- potwierdzenie numeru PESEL i możliwość sprawdzenia historii statusu UKR;
- ważny dokument podróży, którego dane są poprawnie zapisane w rejestrze;
- aktualną fotografię cyfrową zgodną z wymaganiami;
- poprawne dane biometryczne albo rejestrową informację przewidzianą dla wyjątku;
- podpis elektroniczny akceptowany w procedurze;
- dwa potwierdzenia opłat i UPO;
- informację o toczących się sprawach pobytowych, aby świadomie ocenić skutek art. 42i;
- wiadomość urzędu o możliwości odbioru oraz dowód faktycznej daty odbioru.
Pracodawca powinien zachować w dokumentacji zatrudnienia:
- dowód podstawy pobytu i pracy sprzed odbioru CUKR;
- kopię ważnej karty pobytu, zgodnie z obowiązkiem przechowywania kopii dokumentu pobytowego z art. 4 ust. 4 ustawy o powierzaniu pracy cudzoziemcom;
- datę odbioru potwierdzoną przez pracownika;
- notatkę o zmianie podstawy pracy z UKR na CUKR;
- przegląd wcześniej wysłanych powiadomień UKR i warunków umowy;
- termin ważności karty oraz zaplanowaną kontrolę dokumentu.
Przykład
Pracownik z aktualnym statusem UKR składa wniosek CUKR 10 czerwca 2026 r. i otrzymuje informację o gotowej karcie 1 października. Do dnia faktycznego odbioru nadal pracuje na podstawie właściwej dla UKR, więc firma nie może wcześniej oznaczyć go jako posiadacza CUKR. Jeżeli odbiera kartę 8 października, od tego dnia korzysta ze zwolnienia z zezwolenia na pracę z art. 42v, a firma aktualizuje dokumentację. Samo złożenie wniosku 10 czerwca nie zmieniło podstawy pracy.
Pytania pracodawców
Czy nabór CUKR nadal czeka na uruchomienie?
Nie. Techniczne wdrożenie nastąpiło 4 maja 2026 r. i UdSC przyjmuje wnioski przez MOS.
Czy pracownik musi mieć pracę, aby otrzymać CUKR?
Nie jest to warunek tej procedury. Kwalifikacja opiera się na statusie ochrony, datach i danych rejestrowych.
Czy po złożeniu wniosku można przestać wysyłać powiadomienia UKR?
Nie. Zmiana następuje dopiero przy odbiorze karty. Do tego czasu stosuje się podstawę pracy istniejącą przed odbiorem.
Czy trzyletni okres liczy się od odbioru?
Karta głównej grupy jest ważna trzy lata od dnia wydania, natomiast zezwolenie powstaje z dniem odbioru. Dlatego trzeba zapisać obie daty.
Czy CUKR jest obowiązkowe dla każdej osoby ze statusem UKR?
Nie. To szczególna ścieżka dla osób spełniających warunki. Wybór może wpływać również na inne prawa związane z ochroną czasową, dlatego osoba powinna ocenić pełne skutki swojej sytuacji.
Jeżeli firma potrzebuje uporządkować przejście w dokumentacji zatrudnienia, może sprawdzić zakres usług ICG i opisać stan dokumentów w kontakcie. Sposób przekazania dokumentów i zakres wsparcia ustalicie w rozmowie.
← Wszystkie formalności